Sarkopenia

Zmiany w składzie ciała to typowa cecha fizjologicznego starzenia się. Obserwuje się je nie tylko w stosunku do tkanki tłuszczowej, ale i tkanki mięśniowej. Badania długofalowe wykazały, że po przekroczeniu 50 roku życia masa mięśni zmniejsza się średnio o około 6% na każdą dekadę. Tak więc u typowego 85-latka zmniejszy się ona prawie o 1/4 (24%) w stosunku do poziomu, który prezentował on w wieku lat 45.

Jednak w populacji osób starszych zaobserwowano indywidualne różnice w szczytowej masie mięśni szkieletowych i w tempie, w jakim następuje ich utrata, co potwierdza obserwowaną w grupie osób po 65 roku życia typową dla niej heterogeniczność. Wykazano, że masa mięśni maleje bardziej u mężczyzn, którzy przeciętnie charakteryzują się początkowo większą ich masą. Dodatkowo wykazano, że u obu płci utrata masy mięśniowej jest większa w kończynach dolnych niż w kończynach górnych. Różnicę tę częściowo tłumaczy się zmniejszeniem aktywności fizycznej w grupie osób starszych, która z zasady bardziej angażuje mięśnie dolnych partii ciała. Wraz z wiekiem maleje również siła mięśniowa.

 

Pojęcie sarkopenii, definiowanej jako związany z wiekiem spadek masy mięśniowej, wprowadził w 1989 r. I. Rosenberg. Pochodzi ono od greckich słów sarx – ciało i penia – strata. Jednakże z czasem terminu tego zaczęto używać również w odniesieniu do związanej z wiekiem utraty siły mięśniowej, uznając spadek masy mięśniowej za jej główną przyczynę.

W Polsce problem sarkopenii jest wciąż marginalizowany. Badanie masy mięśniowej, pogłębione o ocenę jej siły, jest bardzo rzadko stosowane w rutynowej praktyce klinicznej; brakuje również badań naukowych z tego zakresu. Wydaje się, że przyczyna takiego stanu rzeczy tkwi w braku świadomości wagi tego problemu, zarówno wśród służby zdrowia, jak i opinii publicznej.

Na pewno jednak, sarkopenia to obszar, który zasługuje na więcej uwagi wobec demograficznego wzrostu liczby starszych osób, także w strukturze polskiego społeczeństwa.

Byłoby dobrze, gdyby związany z wiekiem ubytek masy i siły mięśniowej był rozpoznawany jeszcze przed znacznym jego pogłębieniem, ze względu na groźne konsekwencje, w tym zaburzenia równowagi ciała i zwiększone ryzyko upadków, pogorszenie samodzielności w zakresie czynności dnia codziennego i w konsekwencji uzależnienie od osób trzecich, a także występowanie zespołu słabości (z ang. frailty) i zwiększone ryzyko instytucjonalizacji .

Comments are closed.